Glossarium

Van Erfgoedthesaurus

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

[bewerken] AAT-facetten

De AAT is ingedeeld in zeven hoofdgroepen (facetten). In principe omvatten deze facetten alle termen die nodig zijn om door de mens gemaakte objecten te beschrijven.

[bewerken] Application Programmers Interfaces (API)  

Een verzameling programmeeropdrachten (ook wel: interfaces) die de functies van een programma aanroepen. Andere programma's kunnen de API van een systeem gebruiken om diensten op te vragen of om te communiceren. Dankzij API's kunnen video's uit Youtube of foto's uit Flickr op een persoonlijke blog getoond worden. Ook het tonen van Google Maps op een website werkt dankzij de inzet van een API. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Archeologisch Basisregister (ABR)

Het Archeologisch Basisregister is een verzameling van 10 referentielijsten op het gebied van de archeologie. (DEN)

[bewerken] Art and Architecture Thesaurus 

is een thesaurus voor cultuur- en erfgoedterminologie van het Amerikaanse Getty Research Institute (GRI). Deze thesaurus wordt wereldwijd toegepast voor het toegankelijk maken van cultureel erfgoed: niet alleen voor kunst- en architectuurcollecties, maar ook voor collecties op het gebied van kunstnijverheid, archeologie, archiefmaterialen en materiële cultuur.

[bewerken] Artefact

is in de archeologie de benaming voor ieder verplaatsbaar object dat door de mens is vervaardigd, bewerkt en/of gebruikt. (Wikipedia)

[bewerken] Beschrijvingselementen

Metadata bestaat uit beschrijvingselementen, labels zoals "titel" of "datum", die gekoppeld zijn aan een object. Een groep bij elkaar horende beschrijvingselementen wordt een metadata schema genoemd.

[bewerken] Concept

is de weerslag van een begrip. Met een begrip bedoelen we, al hetgeen zonder oordeel begrepen en gedacht kan worden. Daarbij heeft elk concept een uniek nummer (ID) en mag maar één keer voorkomen in de Erfgoedthesaurus.

[bewerken] Creative Commons

Een systeem om auteursrechten te regelen. Het laat zien welke mogelijkheden er beschikbaar zijn voor hergebruik van een werk. Dit kan variëren van volledig auteursrecht (een werk mag alleen in delen geciteerd worden met bronvermelding) tot volledig in het publieke domein (geen rechtsbeperkingen, het mag geheel bewerkt en weer gepubliceerd worden). De maker van het creatieve werk bepaalt dus zelf onder welke voorwaarden anderen het werk kunnen hergebruiken. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Cultureel Erfgoed

Sporen uit het verleden in het heden. Dat kunnen tastbare en zichtbare sporen zijn zoals voorwerpen in musea, archeologische vondsten, archieven, monumenten en landschappen. Maar ook de daaraan verbonden gebruiken, verhalen en gewoonten. Zo wordt ook wel onderscheid gemaakt tussen het materieel en immaterieel cultureel erfgoed. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Database

Een verzameling samenhangende digitale gegevens die op een gestructureerde manier bijeengebracht zijn. Nieuwe informatie kan worden toegevoegd, de gegevens kunnen op allerlei manieren worden gerangschikt en gecontroleerd, en op basis van zoekacties kunnen delen van de inhoud van een databank getoond worden. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Datamodel

Met een datamodel (of data model of gegevensmodel) wordt beschreven hoe de gegevens in een informatiesysteem gestructureerd zijn. (Wikipedia)

[bewerken] Dublin Core (DC)

Metadataschema voor het beschrijven van erfgoedobjecten. DC is oorspronkelijk opgezet om webdocumenten van metadata te voorzien, maar het is uitgegroeid tot de meest toegepaste metadatastandaard ter wereld voor het ontsluiten en beschikbaarstellen van digitaal erfgoed. In zijn meest eenvoudige vorm bestaat Dublin Core uit 15 basiselementen (de Dublin Core Metadata Element Set), waarmee in principe alle erfgoedbronnen op basaal niveau beschreven kunnen worden. Het algemene karakter van DC maakt deze beschrijvingsset geschikt voor het uitwisselen en combineren van metadata van samenwerkende erfgoedinstellingen. Er bestaan diverse mogelijkheden om de basisset uit te breiden, zodat ook metadataschema's met een complexe structuur naar Dublin Core overgezet kunnen worden. Dublin Core behoort tot de set van minimale eisen voor de digitalisering van erfgoed binnen DE BASIS voor vindbaarheid. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Dynamically Linked Library (DLL)

is een verzameling code met functies, die door meerdere applicaties gebruikt kunnen worden. (Wikipedia)

[bewerken] ET-Facetten

zijn gebasseerd op de facetten van de AAT.

[bewerken] Front-end applicatie

Een gebruikersomgeving of gebruikersinterface, van het Engelse user interface (UI), ook wel mens-machine-interface of man-machine interface (MMI) of human-machine interface (HMI), is de interface (intermediair) tussen een computer (of andere machine) en de mens die de computer gebruikt. De gebruikersinterface maakt interactie tussen mens en machine mogelijk.

[bewerken] Gereedschappen

Programmatuur voor het beheer, gerbruik, vulling, koppeling en opschoning van het Referentienetwerk.

[bewerken] Harvesting

Procedure om (meta)data automatisch van de server van een informatieleverancier te kopiëren en over te halen, zodat de data hergebruikt kan worden in een nieuwe context. Harvesting biedt de mogelijk om op basis van gemaakte afspraken een gemeenschappelijke informatiedienst (bijvoorbeeld een erfgoedportal) actueel te houden.

[bewerken] Haslinghuis

verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie.

[bewerken] HyperText Markup Language (HTML)

De basistaal van het World Wide Web. Opmaaktaal die gebruikt wordt om tekst en gerelateerde gegevens te markeren zodat ze over het internet uitgewisseld kunnen worden. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] HyperText Transfer Protocol (HTTP)

is het fundament van het World Wide Web. Deze standaard definieert de wijze waarop webbrowsers en webservers met elkaar communiceren en informatie uitwisselen. HTTP behoort tot de set van minimale eisen voor de digitalisering van erfgoed binnen DE BASIS voor vindbaarheid. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] JSON

staat voor JavaScript Object Notation en is een deelverzameling van de programmeertaal JavaScript. Het wordt gebruikt voor het uitwisselen van datastructuren.

[bewerken] Linked data

Een verzameling van onderling gerelateerde datasets op het web.

[bewerken] Metadata

Gegevens over gegevens'; gegevens die aan objecten worden toegevoegd, om ze daarmee te karakteriseren. teneinde ze daarmee vindbaar, identificeerbaar en interpreteerbaar te maken en/of ze op grond daarvan te kunnen ordenen.

[bewerken] Metadata-schema

Een groep bij elkaar horende metadata-beschrijvingselementen. Een veel gebruikt metadataschema is het Dublin Core metadataschema dat bestaat uit 15 gestandaardiseerde beschrijvingselementen. Het schema bestaat uit een set elementen die een naam hebben en een aanduiding van de wijze waarop het element semantisch ingevuld dient te worden. (DEN/ABC Digitaal Erfgoed)

[bewerken] Portals

In internetverkeer wordt portaal gebruikt als een webpagina die dienst doet als "toegangspoort" tot een reeks andere websites, die over hetzelfde onderwerp gaan. Soms dus synoniem van start- of hoofdpagina, maar meestal ook als vertrekpunt en overzichtstabel voor verdere navigatie binnen een onderwerp.

[bewerken] Presistent identifier (PI)

is een permanente verwijzing en uniek label naar een digitaal object die onafhankelijk is van de bewaarlocatie. (Wikipedia)

[bewerken] Protocol

Een set regels waaraan computers zich moeten houden om ze met elkaar te laten communiceren, bijvoorbeeld om gegevens uit te wisselen of een applicatie te starten.

[bewerken] RDS of Rijksdriehoekscoördinatensysteem

zijn de coördinaten die in Nederland op nationaal niveau worden gebruikt als grondslag voor geografische aanduidingen en bestanden, zoals in een geografisch informatiesysteem (GIS), op kaarten van het kadaster, de Grootschalige Basiskaart van Nederland (GBKN), de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) en topografische kaarten.

[bewerken] Resource Description Framework (RDF)

Algemene standaard, op basis van XML, voor beschrijving en uitwisseling van aan objecten toegekende metadata op het web.

[bewerken] Scope note (SN)

Toelichting bij een thesaurusterm.

[bewerken] Semantische relatie

Relatie tussen twee woorden op basis van betekenis. De relatie kan een geslacht-soort relatie zijn (zoogdier - koe), een deel-geheel relatie (hand - vinger) of een associatieve relatie (onderwijs - studiefinanciering).

[bewerken] Simple Knowledge Organisation System

Een standaard om thesauri en andere eenvoudige kennisorganisatiesystemen computerleesbaar op internet aan te bieden en zo mogelijk te koppelen.

[bewerken] SPARQL

is een RDF zoektaal (Query Language) - die gebruikt wordt om RDF-gebaseerde data te bevragen middels zoekopdrachten (Query). (Wikipedia)

[bewerken] Taxonomie

Hiërarchische onderverdeling van begrippen in klassen en soorten. In de praktijk van de informatiespecialist wordt de term in twee betekenissen gehanteerd: 1. Rubrieksmatige en hiërarchische onderverdeling van onderwerpen ten behoeve van de directe toegankelijkheid van informatie op een website of in een mappenstructuur. In bedrijfssysteem sluiten de rubrieken zoveel mogelijk aan bij de processen van de organisatie. 2. Verzamelnaam voor informatietalen als classificatie en thesaurus.

[bewerken] Thesaurus

Postcoördinatieve informatietaal. die bestaat uit een geordende verzameling van uit natuurlijke taal, op basis van zoveel mogelijk enkelvoudige begripseenheden gekozen termen, waarvan de vorm, en de onderlinge semantische relaties zijn vastgelegd (vastgelegd in ISOstandaard 2788).

[bewerken] Uniform resource identifier (URI)

Unieke verwijzing naar digitale objecten. Dat kunnen afbeeldingen zijn, teksten, filmpjes, maar ook metadata-records in een collectieregistratiesysteem.

[bewerken] Vocabularium

Woordenlijst, meestal met betrekking tot een bepaald vakgebied of bepaalde tak van wetenschap.

[bewerken] Webservice

kan omschreven worden als een interface van een applicatiecomponent die toegankelijk is via standaard webprotocollen en waarbij wordt gecommuniceerd via XML zonder menselijke tussenkomst. (Wikipedia)

[bewerken] eXtensible Markup Language (XML)

Techniek voor het logisch structureren van informatie(bronnen), waarbij zowel inhoudelijke als formele kenmerken van een bron gemarkeerd kunnen worden. XML is een door het W3C gedefinieerde markuptaal om bronnen voor zowel computerprogramma's als mensen leesbaar te maken. In tegenstelling tot HTML kent XML geen vaste opmaakelementen. Een XML-document kan volledig naar eigen inzicht worden gestructureerd om de gewenste functionaliteit zo goed mogelijk te realiseren (DEN/ ABC Digitaal Erfgoed)


Persoonlijke instellingen

sl
דומיין בעברית  דומיין  דומין  תוכנה לניהול  קשרי לקוחות  CRM, ניהול קשרי לקוחות  דומין בעברית  פורומים  ספרדית  גיבוי