Instructies RNA-omgeving

Van Erfgoedthesaurus

Ga naar: navigatie, zoeken

[bewerken] OTAP

De RNA-toolset kent drie werkomgevingen en één viewer:


[bewerken] Inrichting en vocabulair/schrijfwijze Erfgoedthesaurus

Item types worden in principe altijd volledig uitgeschreven, enige uitzondering is voorlopig 'archeology' wordt 'archeo'. Item types beginnen met een hoofdletter, bij samengestelde woorden worden beiden woorden met hoofdletter geschreven.

Om Item types te onscheiden van concepten en predicates krijgen zij als voorvoegsel in sys mee "CH_".

Binnen de RNA-omgeving praten we over twee typen Item types: type A definieert de brondata ofwel een bestaand iets en
type B verwijst naar een concept in de Erfgoedthesaurus ofwel een niet bestaand iets.

Als voorbeeld: het Paleis op de Dam in Amsterdam heeft als item type A 'Gebouw', het concept Paleizen in de Erfgoedthesaurus kan ook als item type B 'Gebouw' hebben. Om het onderscheid tussen beiden te maken , hebben we twee onderscheidende schrijfwijze besproken.
Bij item type B voegen we aan de naam van het item type 'concept' toe, in het voorbeeld wordt het dan 'GebouwConcept', de andere optie is om voor de term 'ET' te plaatsen, in dat geval wordt het 'EtGebouw'. De laatste optie heeft onze voorkeur (wordt nu gebruikt in RNA-omgeving) omdat dit gelijk het predicaat Erfgoedthesaurus meegeeft

Predicates worden volgens de W3C regels camalCase geschreven, voorbeeld: hasArcheoPeriod.

Predicates eigenschappen domain/range op basis van item types

In System kan je maar één keer structuur Item types en predicates aanmaken. Map conmetisch alleen op structuur valt te koppelen via system ID (unieke uri) worden automatisch aangemaakt. Structuur bestaat ook uit import ID?? is voor nieuwe import waarop hij in RNA muteertIedere omgeving heeft system. En in iedere system staat structuur Item types en predicates

System altijd met hoofdletter

Dutch+english kleine letters

Structuren hebben overerving dwz bij boompje worden ook onderliggende structuren geerft

ConceptsPref labels met tekst (grondvorm) maar ook pref labels met codes zoals GV

InEdit is te zien of iets gekoppeld zie predicate haslink

Statement = eigenschap

Pipe teken in excel-lijst wordt in RNA verschillende alt labels meegemaakt

Description is omschrijving van de term. In een concept kunnen meerdere description voorkomen in dat geval kan het gaan om een algemene beschrijving of specifieke beschrijvingen uit een bepaald kennisveld, zoals archeologie, monumentenzorg, kunst.  Er wordt wel naar gestreeft om per kennisveld maar één omschrijving op te nemen.

Scope note gebruik van term zie boek sieverts. Scope note…lengte max 50 woorden

Lemma verstaan we onder term/trefwoord niet hele concept

Hasspecification (RDF) is een verdieping op description

Add structure…rename…openen

Pref label (system) staan altijd in het engels…vanwege gebruik. Preflabels worden geschreven in het meervoud met kleine letters muv eigennamen. Hieronder wordt verstaan namen van personen, bouwwerknamen gebaseerd op persoonsnaam, instelling/organisatie, groepen van personen, gebeurtenissen, instellingen/organisaties, geografische gebieden, producten, merken, afkortingen

In ISO … geen keuze in wereld thesaurusbouw is er binnen Fr/Du gekozen voor enkelvoud in Angelsaksische wereld voor meervoud.

Keuze binnen ET concept preflabel meervoud, enkelvoud wordt opgenomen als altlabel

Een preflabel komt in principe maar één keer voor uitzondering zijn homoniemen, maar in dat geval is er geen sprake van een zelfde term in betekenis …dan is er geen sprake van een zelfde preflabel, wel van zelfde schrijfwijze maar niet zelfde betekenis


Waar hebben we het over een term kan op verschillende manieren benaderd worden dwz vallen onder een andere parent of wel boomstructuurtje

Voorbeeld bedbanken valt dit type nu onder banken of bedden
Het eenmaal opnemen van een preflabel …gekozen omdat:

- In de erfgoedthesaurus wordt vanuit andere lijsten op termniveau gekoppeld aan de erfgoedthesaurus

Tekeningetje

A ---> B

Dit gebeurt aan de ahv het mappen van lijsten met ET, ook al is het mogelijk om een keuze te maken tussen koppel aan ET term 1: bekbanken in de boomstructuur banken of ET term 2: bedbanken in de boomstructuur bedden. Het niet werkbaar is om deze keuze door het systeem of handmatig te maken. Want welke keuze is in dit geval beter?

Oplossing 1x opnemen term en in het concept op te nemen dat bedbanken twee parents heeft bedden en banken


Zelfstandig naamwoorden


[bewerken] Gebruik meerdere statements in één boomstructuur

Het RCE-uitgangspunt is om in de Erfgoedthesaurus concepten te plaatsen in één boomstructuur.

De vraag daarbij was: Hoe deel je het facet “Objecten” binnen de thesaurus in op typologie?

Een term kan meerdere NT (Narrower terms) hebben, waarbij in principe geen onderscheid gemaakt wordt vanuit welk invalshoek de NT’s zijn. Hangbruggen (invalshoek: type/constructie) en Spoorbruggen (invalshoek: functie) zijn soorten bruggen vanuit verschillend invalshoeken, maar zullen allebei als NT van Bruggen worden opgenomen.

Er kan voor gekozen worden om, in dit soort gevallen, de verschillende invalshoeken door middel van een categorieaanduiding (gidsterm) zichtbaar te maken. Net als bij de AAT.

Hierbij veronderstelt de maker voorkennis van de gebruiker. Deze moet dan namelijk weten dat een Boogbrug naar vorm ingedeeld is en een Voetgangersbrug naar functie.

Een andere mogelijkheid is om de categorieaanduiding “onzichtbaar” toe te wijzen. Deze mogelijkheid wordt in het navolgende aan de hand van een voorbeeld uitgelegd:


Image:ET-TestItemtypes.png


Bij de test is uitgegaan van drie klassen van gebouwen: fabrieken, gemalen en molens. Daarvoor zijn drie ItemTypes aangemaakt binnen ItemType “gebouwconcept”: “fabriekconcept”, “gemaalconcept” en “molenconcept”. Zie voorbeeld:

Image:ET-itemtype_concepten.png



Vervolgens zijn in de thesaurus de gebouwklassen verder aangevuld met concepten zoals: “aardewerkfabrieken”, “drogerijen”, “graanmolens”, etc. Die daarna zijn gekoppeld aan een van de bovengenoemde ItemTypes onder “gebouwconcept”. Zie voorbeeld:

Image:ET-itemtype_gebouwconcept.png


De volgende stap was het koppelen van een concept aan een eigenschap zoals “gebouwtype” of “gebouwfunctie” daarvoor is als predicate aangemaakt “gebouwcategorie”. Zie predicate:

Image:ET-predicate_gebouwcategorie.png

Het domain en de range van deze predicate is:

  • Domain = ItemType “gebouwconcept”, waarbinnen “fabriekconcept”, “gemaalconcept” en “molenconcept” vallen
  • Range = klasse “gebouwcategorie” waarin een aantal waarden zijn opgenomen. Zie klasse “gebouwcategorie”

Image:ET-klasse_gebouwcategorie.png


Deze waarden zijn vervolgens d.m.v. het veld “statement” te koppelen aan ieder concept uit de drie gebouwklassen. Zie voorbeeld statement:

Image:ET-statement.png


Persoonlijke instellingen

sl
דומיין בעברית  דומיין  דומין  תוכנה לניהול  קשרי לקוחות  CRM, ניהול קשרי לקוחות  דומין בעברית  פורומים  ספרדית  גיבוי